Momenteel wordt in de EU gewerkt aan de afronding van een kaderbesluit van de Raad om alle verdachten die voor een rechtbank in een EU-lidstaat moeten verschijnen en de taal van die rechtbank niet machtig zijn, het recht te geven op gratis bijstand van een tolk. Dit recht geldt wanneer zij voor de rechtbank moeten verschijnen en voor contacten met hun advocaat. Ook krijgen verdachten recht op gratis vertaling van alle documenten die voor hun zaak van belang zijn (zoals de akte van beschuldiging, relevante getuigenverklaringen, aanhoudingsbevelen en uitspraken van de rechtbank).

De gevolgen van dit besluit zijn ingrijpend. Voor verdachten betekent het meer rechtvaardigheid, omdat ze nu in alle gevallen in staat zullen zijn zich optimaal te verdedigen. In veel landen gold dit recht al, met name voor tolkdiensten, maar dat ook alle relevante documenten vertaald moeten worden, is in de meeste gevallen een duidelijke uitbreiding van de rechten van de verdachte.  Goed nieuws dus voor mensen die in een land waarvan ze de taal niet spreken in juridische problemen komen.

Voor de Europese belastingbetaler is de beslissing mogelijk minder reden tot vreugde. De verwachting is dat de extra kosten voor met name het vertaalwerk aanzienlijk zullen zijn, en deze kosten dienen door de overheden in de verschillende landen te worden gedragen. Dit betekent in de praktijk dat de Europese burger opdraait voor de kosten.

Het besluit is vanuit Europa genomen door democratisch gekozen bestuurders, dus strikt genomen is een meerderheid van de Europeanen het hiermee eens. Toch zal deze beslissing, vanwege de daardoor ontstane kosten, waarschijnlijk ook veel weerstand oproepen. Voor ons als taalbureau is het vanuit commercieel oogpunt natuurlijk een gunstige ontwikkeling, maar ook wij betalen belasting en de vraag is of we blij moeten zijn dat dit met ons belastinggeld gebeurt.

Ja, een grotere rechtsgelijkheid voor verdachten is een groot goed, maar is de prijs niet te hoog? We zijn benieuwd naar uw reactie... 

Begin jaren negentig van de vorige eeuw deed een nieuwe technologische ontwikkeling zijn intrede in de vertaalwereld die het vak van vertaler voor velen ingrijpend zou wijzigen. Trados en IBM kwamen kort na elkaar met vertalerondersteunende producten (zogenaamde CAT Tools) op de markt en bijna twee decennia later zijn deze niet meer weg te denken uit de standaarduitrusting van de meeste vertalers.

In eerste instantie werden Translator's Workbench (Trados) en Translation Manager (IBM) en daarna hun vele opvolgers door vertalers met wantrouwen en angst onthaald omdat men bang was dat de technologie hun plaats zou innemen. Niets bleek minder waar te zijn. Doordat de kosten van vertaalwerk omlaag gingen, besloten bedrijven meer materiaal te laten vertalen, waardoor de vertalers die met hun tijd meegingen meer werk kregen. CAT-software is nu algemeen geaccepteerd en een waardevolle aanvulling op het werk van de vertaler, die in minder tijd consistenter (en dus beter) vertaalwerk kan afleveren.

We staan nu aan het begin van een soortgelijke ontwikkeling. Machinevertaling is bijna een vies woord in de vertaalwereld, maar de ontwikkeling van de technologie is de afgelopen paar jaar zo snel gegaan (met name door de komst van zogenaamde statistische machinevertaling of SMT), dat we aan het begin staan van een nieuwe revolutie: de opkomst van de machinevertaling.

Bedrijven die in de jaren 90 van de vorige eeuw voorop liepen bij de adoptie van CAT-software, zijn nu al volop bezig om duizenden pagina's met gebruikersdocumentatie automatisch te vertalen. Soms worden die vertalingen gereviseerd door een menselijke revisor, waardoor het eindresultaat in meeste gevallen (minstens) even goed is als bij een volledig menselijke vertaling. In andere gevallen wordt het "rauwe" resultaat online geplaatst en blijkt dat de gebruikers daarmee goed uit de voeten kunnen. Eind oktober 2009 bleek op de User Conference van TAUS, een baanbrekende organisatie die machinevertaling en het delen van vertaaldatabases bevordert, dat bedrijven als Microsoft, Intel, Adobe, Sun Microsystem en vele anderen meer en meer gebruik zullen maken van machinevertaling.

Het zal misschien nog even duren voordat machinevertaling ook buiten de IT-wereld volop ingang zal vinden, maar dat is slechts een kwestie van tijd. Waarschijnlijk zal er een tweedeling komen in de vertaalwereld tussen teksten die handmatig vertaald moeten worden en materiaal dat automatisch vertaald kan worden. Voor beide situaties zijn menselijke vertalers nodig, dus hun rol is nog lang niet uitgespeeld, maar dat er in de komende jaren veel gaat veranderen, wordt stilaan steeds duidelijker. Translation World volgt de ontwikkelingen op de voet en zal er waarschijnlijk nog regelmatig over berichten...

Joël Sigling
Directeur Translation World 

Translation World presenteert met trots zijn nieuwe website.  

De afgelopen maanden zijn we heel druk bezig geweest met het ontwikkelen van onze nieuwe site. Uitgangspunt was een moderne, dynamische site te maken waarin de nadruk ligt op snelle toegankelijkheid van informatie en een hoge gebruiksvriendelijkheid. Geen ellenlange pagina's, maar korte stukken tekst waarvandaan de bezoeker kan doorklikken naar meer gedetailleerde pagina's.

Verder moet de site op termijn steeds meer een ontmoetingsplaats worden voor mensen met interesse voor taal, vol interessant nieuws, boeiende artikelen, sterke opiniestukken en humor. We nodigen u dus uit om regelmatig een kijkje te komen nemen, al was het alleen maar omdat de site ook het middelpunt zal worden van de prijsvragen en andere acties die we met regelmaat gaan organiseren.

Om de nieuwe site te vieren, gaan we al beginnen met een interessante prijsvraag. Hierover worden de details binnenkort bekendgemaakt. Als u ervoor kiest om onze mailtjes met taalnieuws en actieaankondigingen te ontvangen, wordt u altijd bijtijds op de hoogte gebracht van de nieuwste ontwikkelingen binnen Translation World in het bijzonder en de taalgemeenschap in het algemeen.

Hopelijk tot binnenkort op onze site dus!

Directie Translation World